Şahıs Şirketi mi Limited Şirket mi?

Şahıs İşletmesi ve Limited Şirket: Kısa Karşılaştırma

Tablo genel kuralları özetler; ayrıntılar aşağıdaki bölümlerde açıklanmıştır.

Vergi Açısından Temel Farklar

Şahıs işletmesinde vergi, işletme sahibinin kazancı üzerinden artan oranlı gelir vergisi tarifesine göre hesaplanır. Limited şirkette ise şirket ayrı bir vergi mükellefidir ve kurum kazancı üzerinden kurumlar vergisi öder.

Limited şirkette genel kurumlar vergisi oranı %25’tir ve kazancın büyüklüğüne göre kademelenmez. Kısa bir not: Yurt içi asgari kurumlar vergisi kuralına göre hesaplanan kurumlar vergisi, istisna ve indirimler düşülmeden önceki kurum kazancının %10’undan az olamaz. Bu kural özellikle istisna ve indirimlerden yararlanan şirketlerde önem taşır.

Ciro ile vergiye tabi kazanç aynı şey değildir

Vergi, ciro (hasılat) üzerinden değil; giderler düşüldükten sonra kalan vergiye tabi kazanç üzerinden hesaplanır. Yüksek ciroya rağmen kârlılığı düşük bir işletme ile cirosu daha düşük fakat kârlı bir işletmenin sonucu çok farklı olabilir. Bu nedenle “şu ciroyu aşınca limited şirket kesin avantajlıdır” şeklinde genel bir eşik vermek doğru değildir. Limited şirketin her durumda daha az vergi ödediği de söylenemez.

Geçici vergi ek bir vergi değildir

Hem şahıs işletmeleri hem de limited şirketler üçer aylık dönemler halinde geçici vergi öder. Geçici vergi; şahıs işletmelerinde gelir vergisi tarifesinin ilk dilim oranı olan %15, limited şirketlerde ise kurumlar vergisi oranı üzerinden hesaplanır. Yıl içinde ödenen geçici vergi, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinde hesaplanan vergiden mahsup edilir. Yani ikinci bir vergi değil, yıllık verginin yıl içinde yapılan ön ödemesidir.

Beyan dönemlerinin ve geçici vergi hesaplarının takibi muhasebe ve vergi danışmanlığı kapsamında yürütülür.

Kâr Şirkette Kalırsa veya Ortağa Dağıtılırsa Ne Değişir?

Limited şirkette vergilendirme iki aşamalı düşünülmelidir. İlk aşamada şirket, kurum kazancı üzerinden kurumlar vergisi öder. İkinci aşama yalnızca kâr ortaklara dağıtıldığında gündeme gelir.

• Kâr şirkette bırakılırsa: Kurumlar vergisi sonrası kalan kâr şirkette kalır ve faaliyetlerde kullanılabilir. Bu aşamada kâr payı stopajı doğmaz.
• Kâr dağıtılırsa: Gerçek kişi ortaklara dağıtılan kâr payı üzerinden, dağıtım sırasında %15 oranında stopaj (vergi kesintisi) yapılır.
• Ortak açısından beyan: Tam mükellef bir kurumdan alınan kâr payının yarısı gelir vergisinden istisnadır. Kalan tutar, kişinin beyana tabi diğer gelirleriyle birlikte değerlendirilir; 2026 yılı için 400.000 TL’lik beyan sınırının aşılması halinde yıllık beyanname verilir ve dağıtım sırasında kesilen stopaj, beyanname üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilir.

Bir diğer önemli nokta: Limited şirketin banka hesabındaki para, ortağın kişisel parası değildir; şirketin tüzel kişiliğine aittir ve ortağa ancak kâr payı dağıtımı veya ücret ödemesi gibi hukuki ve kayıtlı yollarla aktarılabilir. Şahıs işletmesinde ise vergi kazanç üzerinden hesaplandığından, işletme sahibinin kazancını kişisel ihtiyaçları için kullanması ayrıca vergilendirilmez.

Bağ-Kur / 4-b Açısından Fark Var mı?

Temel kural açısından büyük bir fark yoktur. Ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gelir vergisi mükellefi olan şahıs işletmesi sahipleri ile limited şirketlerin gerçek kişi ortakları, 5510 sayılı Kanun’un 4/1-b maddesi kapsamında (Bağ-Kur) sigortalı sayılır.

Ancak bu, her ortağın her durumda Bağ-Kur primi ödeyeceği anlamına gelmez. Örneğin kişi aynı zamanda başka bir işverenin yanında hizmet akdiyle (4/a) çalışıyorsa, sigortalılık hallerinin çakışmasına ilişkin kural gereği kural olarak 4/a sigortalılığı esas alınır. Kişinin kendi şirketinde çalışması bu durumla aynı değildir ve ayrıca değerlendirilmelidir. Emeklilik ve diğer sigortalılık durumları da sonucu değiştirebilir.

Sigortalılık ve bildirim süreçleri için bordro ve SGK hizmetleri sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Sorumluluk Açısından Fark Nedir?

Şahıs işletmesinde işletme ile işletme sahibi hukuken ayrı kişiler değildir; bu nedenle işletmenin borçlarından işletme sahibi kişisel malvarlığıyla sorumludur. Limited şirkette ise sorumluluk, borcun türüne ve kişinin şirketteki sıfatına göre değişir.

Kısacası “limited şirket ortağı hiçbir şirket borcundan sorumlu olmaz” ifadesi doğru değildir. Hem ortak hem müdür olan kişide iki sorumluluk birlikte değerlendirilir.

Sermaye ve İşletme Yapısındaki Farklar

Şahıs işletmesi için asgari sermaye şartı yoktur. Limited şirketlerde ise asgari esas sermaye 50.000 TL’dir.

Sermaye bir kuruluş masrafı değildir. Şirkete konulan sermaye şirketin öz kaynağıdır ve faaliyetlerde kullanılabilir; noter, ticaret sicili ve benzeri kuruluş giderleri bundan ayrı kalemlerdir. Kuruluş adımları, gerekli belgeler ve maliyeti etkileyen unsurlar için şirket kuruluşu ve danışmanlığı sayfamıza bakabilirsiniz.

Defter tutma açısından ticaret şirketleri her zaman bilanço esasına göre defter tutar. Şahıs işletmeleri ise faaliyet türüne ve iş hacmine bağlı hadlere göre işletme hesabı veya bilanço esasına tabi olur. Limited şirkette ayrıca genel kurul toplantıları ve ticaret sicili işlemleri gibi şirketler hukukundan doğan yükümlülükler bulunur.

e-Fatura ve e-Defter yükümlülükleri yalnızca işletmenin şahıs işletmesi veya limited şirket olmasına göre belirlenmez; hasılat ve faaliyet alanı gibi ölçütler de belirleyicidir. Ayrıntılar için e-Fatura ve e-Defter hizmetleri sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Hangi Durumda Hangisi Değerlendirilebilir?

Aşağıdaki senaryolar kesin bir yönlendirme değil, değerlendirmeye başlamak için genel bir çerçevedir.

Hangi yapı seçilirse seçilsin karar; faaliyet konusu, kazanç yapısı, kârın nasıl kullanılacağı, ortaklık planı, sorumluluk, SGK durumu ile idari ve muhasebe yükü birlikte değerlendirilerek verilmelidir. Karar verdikten sonra kuruluş adımları için şahıs şirketi ve limited şirket kuruluş rehberlerimize bakabilirsiniz.